Mimari Akustik Rapor ve Yapı Ruhsatı

Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik, 31 Mayıs 2017 tarihli ve 30082 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış, 1 Haziran 2018 itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik; yeni inşa edilecek tüm binalarda yapı elemanlarının ses yalıtımı, iç ortam gürültü düzeyleri ve reverberasyon (yankılanma) süreleri konusunda uyulması zorunlu kriterler getirmektedir.

Pintest Mühendislik olarak TÜRKAK akreditasyonumuz ve uzman kadromuzla hem çevresel gürültü kaynaklı akustik raporları hem de mimari akustik rapor ve yapı akustiği hizmetlerini tek çatı altında sunuyoruz.

Mimari Akustik Rapor mu, Akustik Proje mi?

Bina ölçeği ve işlevine bağlı olarak yönetmelik iki farklı doküman türü öngörür: daha küçük ve tek işlevli yapılar için mimari akustik rapor, daha büyük ve karmaşık yapılar için ise detaylı akustik proje.

Mimari Akustik Rapor Hangi Binalarda Yeterlidir?

• Merkezi iklimlendirme sistemi bulunmayan, bodrum katı ve çatı arası hariç en çok 4 katlı konutlar
• Tek bodrum katı hariç toplam inşaat alanı 2.000 m²’yi geçmeyen yapılar
• Tek işleve sahip, küçük ölçekli binalar

Akustik Proje Hangi Binalarda Zorunludur?

• Bodrum katı ve çatı arası hariç yediden fazla katlı konutlar
• Toplam inşaat alanı 2.000 m²’yi geçen, ikiden fazla katlı konut dışı binalar
• Yönetmelik Ek-2 Tablo 2.1’de tanımlı birden fazla bina işlevini bir arada barındıran yapılar
• Konser ve dinleme salonu gibi özel akustik tasarım gerektiren kullanımlar
• A veya B akustik performans sınıfını hedefleyen projeler

Mimari Akustik Rapor Hazırlama Sürecimiz

• Çevresel Gürültü Analizi: Saha ölçümü veya stratejik gürültü haritalarından elde edilen verilerin değerlendirilmesi
• Akustik Performans Hedefinin Belirlenmesi: Yönetmelikte tanımlı asgari performans değerinin tespiti
• Mevcut Performansın Simülasyonu: Mimari proje detayları üzerinden akustik simülasyon
• Karşılaştırma ve Sınıflandırma: Asgari değer ile mevcut performansın kıyaslanarak sınıf tayini
• Raporun Düzenlenmesi: Yetkili uzman imzasıyla raporun teslim edilmesi

Akustik Performans Sınıfları (A-F)

Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik, binaları akustik konfor açısından A’dan F’ye altı sınıfa ayırır. Her sınıf, kullanıcı konforu ve ses yalıtım performansı bakımından farklı eşik değerleri ifade eder.

Sınıf	Açıklama
A	En yüksek akustik konfor seviyesi
B	Yüksek akustik konfor
C	Standart akustik konfor (konut binaları için asgari şart)
D	Tadilat ve yenileme projelerinde asgari şart
E / F	Yetersiz akustik performans (yeni yapılarda kabul edilmez)

İlk kez yapı ruhsatı alacak projelerde en az C sınıfı, tadilat ve yenileme projelerinde ise en az D sınıfı akustik performans sağlanması zorunludur.

Akustik Performans Belgesi

Akustik Performans Belgesi, binanın tamamlanmasının ardından sahada yapılan ölçümlerle yönetmelik şartlarının sağlandığını kanıtlayan belgedir ve yapı kullanma izin belgesi (iskan) aşamasında talep edilir.

Performans Belgesi Sürecinde Yapılan Ölçümler

• Rw — Hava doğuşlu ses yalıtım değeri (iç duvar, dış duvar, döşemeler)
• Ln,w — Darbe sesi iletim değeri (üst kattan gelen darbe gürültüsü)
• D2m,nT,w — Cephe ses yalıtım değeri (dış cepheden gelen gürültüye karşı)
• RT60 — Reverberasyon (yankılanma) süresi ölçümü
• Mekanik ekipman gürültüsü (klima, jeneratör, asansör vb.)
• Elektrik odası ölçümleri (her blok için ayrı değerlendirme)

Belge İçeriği

• Sahada yapılan ölçüm sonuçları
• Kullanılan yapı elemanlarının fotoğraflı/teknik raporlanmış hali
• Ölçüm cihazı bilgileri ve kalibrasyon sertifikaları
• Sonuçların yönetmelik limitleriyle karşılaştırması
• “Uygun” veya “Uygun Değil” değerlendirmesi

Akustik Performans Belgesi’nin geçerlilik süresi 10 yıldır. Dış gürültü düzeyinde veya binanın akustik tasarımını etkileyecek bir değişiklik olması halinde belgenin yenilenmesi gerekir.

 

Hacim Akustiği Danışmanlığı

Hacim akustiği; bir mekândaki ses kaynağından çıkan seslerin dinleyiciye en iyi koşullarda ulaşmasını sağlayan akustik disiplinidir. Mekânın geometrisi, ses yutucu/yansıtıcı/saçıcı malzeme kullanımı, mobilya yerleşimi, tavan yüksekliği ve yapı malzemeleri, bir alanın akustik profilini doğrudan belirler.

Hacim Akustiğinin Önem Taşıdığı Mekânlar

• Konser, opera ve tiyatro salonları
• Konferans salonları, çok amaçlı salonlar, oditoryumlar
• Sinema salonları ve dublaj stüdyoları
• Ses kayıt ve TV stüdyoları
• Sınıflar ve toplantı odaları
• Dini mekânlar (cami, kilise, sinagog)

Akustik Konforun Önemli Olduğu Diğer Mekânlar

• Konutlar, oteller, hastaneler
• Havalimanları, stadyumlar, spor salonları
• Bankalar, restoranlar, yemekhaneler
• Ofisler, açık ofisler, çağrı merkezleri
• Bekleme salonları, fuayeler, lobiler
• Alışveriş merkezleri, mağazalar, kütüphaneler, müzeler

Sık Karşılaşılan İç Mekân Akustik Sorunları

Tasarım aşamasında akustiğin göz ardı edilmesi, kullanım sürecinde ciddi sorunlara yol açar. Özellikle ofis ve toplantı alanlarında sık görülen sorunlar:

• Yoğun ses trafiği ve anlaşılmayan konuşmalar
• Uzun toplantılar sonrası yorgunluk ve baş ağrısı
• Konsantrasyon güçlüğü ve verim kaybı
• Aşırı yankılı veya boğuk sesli mekânlar
• Komşu mekânlardan duyulan rahatsız edici sesler

Bu sorunların önüne geçmek için tavanda akustik panel veya asma tavan, duvarlarda akustik kumaş kaplı paneller, zeminde halı ve ses yutucu malzemeler gibi doğru çözümlerin projelendirme aşamasında planlanması gerekir.

 

Yapı Akustiği Danışmanlığı

Yapı akustiği; bir yapının içinde veya dışında oluşan seslerin yapının diğer bölümlerine geçme ve yayılma biçimini inceleyen, bu geçişi önlemeye yönelik tedbirleri kapsayan akustik dalıdır. Kendi içinde iki ana başlığa ayrılır.

Hava Doğuşlu Gürültü Denetimi (Ses Yalıtımı)

Yapı içindeki farklı işlevli mekânların birbirleriyle ilişkisini; dış ortam, kullanıcı kaynaklı ve mekanik/elektriksel servis ekipmanlarından kaynaklanan gürültülerin denetimini kapsar. Değerlendirme kapsamına giren başlıca kaynaklar:

• Klima santralleri, pompalar, hidroforlar, eşanjörler
• Egzost fanları, jeneratörler, chiller soğutma grupları ve soğutma kuleleri
• Havalandırma kanalları, ısıtma-soğutma ve egzost boruları
• Tesisat boruları, elektrik tavaları ve kabloları

Katı Doğuşlu Gürültü Denetimi (Darbe Gürültüsü Yalıtımı)

Darbesel ses, bir nesnenin başka bir nesneye çarpmasıyla oluşur; üst kattaki ayak sesleri veya mobilya çekme sesleri tipik örneklerdir. Bu sesler havadan değil, duvar ve döşeme gibi katı yapı elemanları içinden yayılır; döşemede önlem alınmazsa duvarlara da iletilerek etkisini artırır.

Yapı Akustiği Kapsamında Sunduğumuz Hizmetler

• Akustik projelerin hazırlanması
• Akustik hesap ve simülasyon raporlarının oluşturulması
• Uygulanabilir, uygun maliyetli sistem detayı çözümleri
• Akustik tasarım raporlarının sunulması
• İmalat çizimi (shop drawing) kontrolleri
• Saha uygulama kontrolleri
• Akustik malzeme ve sistemlerin akredite laboratuvar ölçümleri
• Profesyonel ekipmanlarla saha ölçümü ve raporlama

 

Akustik Raporu Kim Hazırlayabilir?

Akustik rapor türüne göre farklı yetki belgeleri aranır; yetkisiz kişi veya kuruluşlarca hazırlanan raporlar resmi olarak geçersiz sayılır.

Çevresel Gürültü Akustik Raporu İçin

• C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yeterlik Belgesi
• TÜRKAK akreditasyonu (TS EN ISO/IEC 17025:2017)
• A Grubu Yetkinlik Belgesi’ne sahip personel

Mimari Akustik Rapor İçin

• D1 Temel Bina Akustiği Sertifikası
• Yapım sonrası ölçümler için ayrıca D2 sertifikası
• İlgili meslek grubundan olmak (mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi, elektrik mühendisi, fizik mühendisi, akustik mühendisi)

Pintest Mühendislik olarak hem TÜRKAK akreditasyonumuz hem de D1 ve D2 sertifikalı uzman kadromuzla her iki rapor türünü de hazırlama yetkisine sahibiz.

Akustik Rapor Hazırlama Sürecimiz — Adım Adım

1. Ön Değerlendirme

Projenizin veya işletmenizin türü, hangi yönetmelik kapsamında değerlendirileceği ve hangi rapor formatına ihtiyaç duyulduğu belirlenir; mevcut proje, ruhsat bilgileri ve varsa önceki raporlar incelenir.

2. Çevresel Gürültü Analizi

Bina veya işletmenin bulunduğu alandaki mevcut çevresel gürültü düzeyi, saha ölçümü veya stratejik gürültü haritalarından elde edilen verilerle tespit edilir.

3. Saha Ölçümleri

Kalibrasyonlu, hassas ses seviyesi ölçerlerle saha ölçümleri gerçekleştirilir. Müzik yayını yapan işletmelerde müzikli ve müziksiz olmak üzere iki ayrı senaryoda ölçüm yapılır; yapı akustiği çalışmalarında ise yapı elemanı bazında ses yalıtım değerleri ölçülür.

4. Simülasyon ve Modelleme

Gerekli durumlarda profesyonel akustik simülasyon yazılımlarıyla ses yayılım modellemesi yapılır; 1/3 oktav bant analiziyle frekans bazlı değerlendirme gerçekleştirilir.

5. Raporlama ve Teslim

Hazırlanan rapor dijital ortamda iletilir. Çevresel gürültü raporları, ilgili Bakanlık web uygulamasına yüklenmeye hazır şekilde teslim edilir.

6. Başvuru Desteği

Müzik yayın izni veya yapı ruhsatı başvuru sürecinde teknik danışmanlık sağlanır; olası uygunsuzluk durumlarında ek ölçüm ve iyileştirme önerileri sunulur.

Akustik Rapor Almamanın Sonuçları

Gerekli akustik raporun alınmaması veya yetkisiz kuruluşlardan temin edilmesi, işletme ve yapı sahipleri için ciddi yaptırımlar doğurabilir:

• Müzik yayını izni olmadan faaliyet: 2026 yılı için 419.509 TL idari para cezası (Özel Çevre Koruma Bölgelerinde iki kat uygulanır)
• İşyeri açma ruhsatı riski: ilgili belediye ruhsat vermeyebilir veya mevcut ruhsatı iptal edebilir
• Yapı kullanma izin belgesi engeli: akustik gereklilikler belgelenmedikçe iskan alınamaz
• Yıl içinde 3 ihlal halinde müzik yayın izninin iptali ve 2 yıl yeniden başvuru yasağı
• Komşuluk şikâyetleri kaynaklı sürekli denetim ve cezai işlem riski
• Kurumsal itibar ve müşteri güveninde kayıp

Neden Pintest Mühendislik?

• TÜRKAK akreditasyonu kapsamında TS EN ISO/IEC 17025:2017 standardına uygun ölçüm ve raporlama
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkili çevre ölçüm ve analiz laboratuvarı
• D1 ve D2 sertifikalı bina akustiği uzmanlarından oluşan kadro
• Hem çevresel gürültü hem mimari akustik rapor düzenleme yetkisi — tek noktadan hizmet
• Profesyonel akustik simülasyon yazılımları ile desteklenen teknik altyapı
• Hızlı saha planlaması ve net teslim süreleri
• Başvuru sürecinde ücretsiz danışmanlık desteği

 

Sık Sorulan Sorular

Akustik rapor ile akustik proje arasındaki fark nedir?

Akustik rapor; küçük ölçekli ve tek işlevli binalar için hazırlanan, ses yalıtım özelliklerini ve yapı detaylarını içeren bir belgedir. Akustik proje ise belirli ölçek ve karmaşıklığın üzerindeki binalar (7’den fazla katlı konutlar, 2.000 m²’yi geçen yapılar, konser salonları vb.) için D1 sertifikalı bina akustiği uzmanı tarafından hazırlanan, mimari ve tesisat projelerinden ayrı kapsamlı bir dokümandır.

Akustik raporun geçerlilik süresi ne kadardır?

Geçerlilik süresi rapor türüne göre değişir. Müzik Yayın İzin Belgesi 3 yıl geçerlidir ve sürenin dolmasından 6 ay önce yenileme başvurusu yapılmalıdır. Akustik Performans Belgesi 10 yıl geçerlidir. Mimari akustik rapor ise yapı ruhsatı süresince geçerlidir; yapıda veya işletmede akustik tasarımı etkileyecek bir değişiklik olması halinde ilgili raporun yenilenmesi gerekir.

Akustik raporu kim hazırlayabilir?

Müzik yayın izni için hazırlanan çevresel gürültü akustik raporu, Bakanlık’tan yeterlik belgesi almış ve TÜRKAK tarafından akredite edilmiş laboratuvarlarca hazırlanır. Mimari akustik rapor ise D1 Temel Bina Akustiği Sertifikası’na sahip ilgili meslek grubundan bir uzman tarafından düzenlenir; yapım sonrası ölçümler için ayrıca D2 sertifikası gerekir.

Akustik rapor ne kadar sürede hazırlanır?

Çevresel gürültü kaynaklı akustik raporlar, saha ölçümlerinin tamamlanmasının ardından genellikle birkaç iş günü içinde teslim edilir. Mimari akustik rapor süresi projenin büyüklüğüne göre değişir; tipik bir konut projesi için 7-15 iş günü yeterli olabilirken, karmaşık çok işlevli yapılarda bu süre 3-4 haftaya kadar uzayabilir.

Konutlar için akustik rapor şart mı?

1 Haziran 2018 tarihinden sonra yapı ruhsatı alan tüm konutlar, Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında akustik rapor veya akustik proje ile belediyeye başvurmak zorundadır. Yönetmelik, konut amaçlı binalar için en az C sınıfı akustik performans şartı getirir; tadilat ve yenileme durumlarında en az D sınıfı performans sağlanmalıdır.

Mevcut işyerimde değişiklik yaparsam yeni rapor gerekir mi?

Evet. Müzik yayın izni almış bir işletmede hoparlör sayısı, ses sistemi konfigürasyonu, mekân iç düzeni veya işletme türünde değişiklik yapılması halinde mevcut akustik rapor geçerliliğini yitirir. Yeni koşullara göre raporun yenilenmesi ve İl Müdürlüğüne yeniden başvurulması gerekir; aksi halde denetimlerde idari yaptırımla karşılaşılabilir.

Akustik performans sınıfı nasıl belirlenir?

Akustik performans sınıfı; hava doğuşlu ses yalıtımı (Rw), darbe sesi iletim değeri (Ln,w), cephe ses yalıtımı (D2m,nT,w) ve reverberasyon süresi (RT60) gibi parametrelerin yönetmelikte tanımlı tablo değerleriyle karşılaştırılması sonucunda A ile F arasında belirlenir. Konut binaları için en az C, tadilat projeleri için en az D sınıfı gereklidir. A veya B sınıfını hedefleyen projelerde bina akustiği uzmanınca detaylı akustik proje hazırlanması zorunludur.

Bir akustik raporda hangi bilgiler yer almalıdır?

Çevresel gürültü kaynaklı raporlarda; işletme tanıtımı, gürültü kaynakları, ölçüm metodolojisi, kalibrasyon belgeleri, ölçüm sonuçları, sınır değer karşılaştırması, gürültü azaltım tedbirleri ve laboratuvarın yeterlik belgesi yer alır. Mimari akustik raporda ise çevresel gürültü analizi, hedeflenen akustik performans sınıfı, mimari proje özeti, yapı elemanı tipleri, simülasyon sonuçları ve uzman yetkinlik belgesi bulunur.